Bethlehem, Abergwyngregyn

 

imageEnw’r Eglwys: Bethlehem

Lleoliad a Chôd Post yr Eglwys: Abergyngregyn, ger Bangor, Gwynedd LL33 0LG

Gweinidog yr Eglwys: Y Parchg Ddr Elwyn Richards

Swyddogion yr Eglwys:
Ysgrifennydd: Mrs Eirlys Williams
Ysgrifennydd y Cyhoeddiadau: Mr Gwilym Roberts
Trysorydd: Mr Gwyn Williams
Hefyd: Mrs Helen Roberts

Organyddes - Mrs Ann Williams

Amseroedd Cyfarfodydd yr Eglwys (hy cyfarfodydd wythnos ac oedfaon y Sul):
Oedfaon y Sul : 10.00 y borau neu 2.00 y prynhawn ar y Sul (dim gwasanaeth yn mis Awst)

Cynhelir oedfa ddwyieithog yn gyson ar brynhawn Sul - 2016: 14 Medi, 16 Hydref, 27 Tachwedd,18 Rhag

Yn y flwyddyn 1897 agorwyd y capel yn Aber ac yn Mehefin 1997 bu gwasanaeth i ddathlu canmlwyddiand yr achos.

Wedi cau yr Eglwys yn Nghymru yn y pentref daeth yr aelodau i’r capel i gynal eu gwasanaethau, gyda’r gwasanaeth cyntaf yn Ionawr 1999, a bu’r ddwy gyneilleidfa yn cyd-addoli ar y Nadolig, y Pasg a’r Diolchgarwch. Ar ymddeoliad y Parchedig Ganon Carol Evans, cynhaliwyd gwasanaeth ffarwelio ar 11 Awst 2011, ac aeth aelodau’r Eglwys yng Nghymru i wahanol Eglwysi yn yr ardaloedd cyfagos.

Bellach dim on cynulleidfa Bresbyteraidd sy’n addoli ym Methlehem, a chynhelir oedfaon yn gyson.

Rydym hefyd yn cynnal ambell gyngerdd yn y capel, ac ers rhai blynyddoedd, rydym yn cynnal Ras Chwiaid yn yr Hâf, gan godi arian at wahanol achosion da.

Galwad i addoli
Pan ofynnodd Iesu, atebodd Simon Pedr:
‘Ti yw’r Meseia, Mab y Duw byw.’
Gadewch i ninnau roi’r ateb hyderus hwnnw,
ac addoli Iesu,
y Meseia, Mab y Duw byw.
Amen.

Gweddi o fawl

Arglwydd Iesu,
daethost i’r ddaear a cherdded yn ein plith;
ti yw’r Meseia, mab y Duw byw.
Rwyt wedi dangos y gwirionedd i ni;
ti yw’r Meseia, mab y Duw byw.
Rwyt yn byw gyda ni, yn dangos i ni y ffordd i fyw;
ti yw’r Meseia, mab y Duw byw.
Rydym yn diolch i ti ac yn dy foli am mai
ti yw’r Meseia, mab y Duw byw.
Amen.

Emyn: Y mae in Waredwr (C.Ff. 416)
Y mae in Waredwr,
Iesu Grist Fab Duw,
werthfawr Oen ei Dad,
Meseia, sanctaidd, sanctaidd yw.
Diolch, O Dad nefol,
am ddanfon Crist i'n byd,
a gadael dy Ysbryd Glân
i'n harwain ni o hyd.
Iesu fy Ngwaredwr,
enw ucha'r nef,
annwyl Fab ein Duw, Meseia
'n aberth yn ein lle.
Yna caf ei weled
ryw ddydd yn y ne'
a'i addoli ef yn Frenin
yn y sanctaidd le.
MELODY GREEN cyf.. MIRIAM DAVIES

Ctrl a Chlic
https://youtu.be/E6WKOE4EUq0
Y Mae In Waredwr (Melody Green) · Alwen Derbyshire

Datganiad Pedr (Mathew 16:13-20)
Pan gyrhaeddodd Iesu ardal Cesarea Philipi, gofynnodd i'w ddisgyblion, “Pwy mae pobl yn ei ddweud ydw i, Mab y Dyn?”
“Mae rhai yn dweud Ioan Fedyddiwr,” medden nhw, “eraill yn dweud Elias, ac eraill eto'n dweud Jeremeia neu un o'r proffwydi.”
“Ond beth amdanoch chi?” meddai. “Pwy dych chi'n ddweud ydw i?”
Atebodd Simon Pedr, “Ti ydy'r Meseia, Mab y Duw byw.”
“Rwyt ti wedi dy fendithio'n fawr, Simon fab Jona,” meddai Iesu, “am mai dim person dynol ddangosodd hyn i ti, ond fy Nhad yn y nefoedd. A dw i'n dweud wrthyt ti mai ti ydy Pedr (sef ‛y garreg‛). A dyma'r graig dw i'n mynd i adeiladu fy eglwys arni hi, a fydd grym marwolaeth ddim yn ei gorchfygu hi. Dw i'n mynd i roi allweddi teyrnas yr Un nefol i ti; bydd beth bynnag rwyt ti'n ei rwystro ar y ddaear wedi'i rwystro yn y nefoedd, a bydd beth bynnag rwyt ti'n ei ganiatáu ar y ddaear wedi'i ganiatáu yn y nefoedd.” Yna dyma Iesu'n rhybuddio'i ddisgyblion i beidio dweud wrth neb mai fe oedd y Meseia.

Myfyrdod
Cafwyd sawl ysgrif ddiddorol yn Ichthus ar enwau lleoedd, diolch i Mrs Glenda Carr, a thynnodd Dr Bruce Griffiths sylw at ei chyfrol ddiweddaraf, Hen Enwau o Feirionnydd, yn y rhifyn diwethaf. Dywed fod enwau lleoedd yn mynegi hanes ardaloedd, ac felly y mae yn y Beibl hefyd.

Dywedir yn yr efengylau i Iesu fynd a’i ddisgyblion i Cesarea Philipi wrth droed mynydd Hermon. Enw’r dref yn wreiddiol oedd Paneas (Baneas heddiw), a chan fod ogof y duw Pan yno roedd yn ganolfan baganaidd bwysig. Llifai dyfroedd o bwll yn yr ogof y credid ei fod yn ddiwaelod, a dyma yn ôl traddodiad un o ddau darddle yr afon Iorddonen. Adeiladwyd ac ehangwyd y ddinas gan Philip, mab Herod Fawr, a newidiodd enw’r lle er mwyn anrhydeddu yr Ymerawdwr Cesar . Galwodd Philip y ddinas yn Cesarea Philipi er mwyn gwahaniaethu’r ddinas oddi wrth y porthladd o’r enw Cesarea oedd ar lan Môr y Canoldir. Wrth wneud hynny bu iddo ddyrchafu ei fri ei hunan ar yr un pryd.

Erbyn cyfnod Iesu roedd Cesar yn cael ei addoli fel mab duw yng Nghesarea Philipi. Dyma un o ganolfannau pwysicaf yr Ymerodraeth Rufeinig yn y dwyrain, ac roedd arwyddocâd gwleidyddol y lle a phaganiaeth amlwg y ddinas yn ei gwneud yn wrthun i’r Iddewon. Ond yma, yn nannedd y gelyn, y mae Pedr yn cyffesu mai Iesu yw’r Meseia, a dyna’r union gyffes y byddai’n ei dwyn maes o law i Rufain - prif ddinas yr Ymerodraeth Rufeinig.
Mae’r ffydd Gristnogol o’r cychwyn wedi herio’r drwg a throi'r byd wyneb i waered. Mae grym cyffes Pedr yn cael ei adlewyrchu yn haeriad Iesu; ‘Ac yr ydwyf finnau yn dywedyd i ti, mai ti yw Pedr, ac ar y graig hon yr adeiladaf fy eglwys; a phyrth uffern nis gorchfygant hi.’

Y syniad yma yw bod Crist yn adeiladu ei eglwys ar gyffes yr unigolyn, a daw Pedr yn garreg sylfaen cymdeithas newydd o gredinwyr.

Fel yng nghyfnod Iesu mae yna ymerodraethau o bob math yn hawlio ein hymlyniad ninnau, a hynny yn fasnachol, yn wleidyddol yn ysbrydol a chrefyddol. Camp y credinwyr yw rhoi’r lle blaenaf i Grist a byw yng ngoleuni hynny; Meddai R J Derfel (1824-1905);

Yma nid oes gennym ni
neb yn arglwydd ond tydi;
ac ni cheisiwn arall chwaith
oesoedd tragwyddoldeb maith. (C.Ff. 206)

Gweddi o eiriolaeth
Rydym yn ymddiried ynot ti, Arglwydd, i ateb ein gweddïau.
Eiddot ti yw’r deyrnas, y nerth a’r gogoniant.
Gwneler dy ewyllys, O Arglwydd.

Gweddïwn dros bawb sy’n cael eu ffydd yn anodd:
o achos hunan amheuaeth,
oherwydd amgylchiadau anodd,
am fod pethau drwg yn digwydd,
am iddynt gael eu harwain ar gyfeiliorn,
am eu bod eisiau enwogrwydd ac arian.

Gweddïwn dros bawb sy’n teimlo eu bod yn y tywyllwch,
wedi eu cloi mewn sefyllfa lle nad oes ganddynt atebion.

Gweddïwn drosom ein hunain:
pan fyddwn mewn sefyllfaoedd anodd,
pan fyddwn yn ceisio datgloi drysau nad oes gennym hawl i’w hagor,
pan fyddwn yn methu canolbwyntio ar y deyrnas,
pan fyddwn yn peidio â rhannu ein stori.
Arglwydd gwrando ein gweddi, yn enw Iesu Grist.
Amen.

Emyn: Iesu, Iesu, ’rwyt ti’n ddigon (CFf 320)

Iesu, Iesu, 'rwyt ti'n ddigon,
'rwyt ti'n llawer mwy na'r byd;
mwy trysorau sy'n dy enw
na thrysorau'r India i gyd:
oll yn gyfan
ddaeth i'm meddiant gyda'm Duw.
Y mae gwedd dy wyneb grasol
yn rhagori llawer iawn
ar bob peth a welodd llygad
ar hyd wyneb daear lawn:
Rhosyn Saron,
ti yw tegwch nef y nef. WILLIAM WILLIAMS 1717-91

Ctrl a Chlic
https://youtu.be/BT1jIJ5fyWM
Gwyn Hughes Jones | Miwsig Fy Mywyd

Gweddi i gloi
Dywedodd Iesu wrth ei ddisgyblion am beidio â dweud wrth neb mai ef oedd y Meseia.
Boed ein calonnau yn awr mor llawn o ryfeddod a llawenydd,
fel na fedrwn wneud dim ond rhannu’r newyddion da.
Tyrd gyda ni, Arglwydd da,
a helpa ni i ddweud wrth bawb sy’n barod i wrando.
Amen.

Cliciwch yma i lawr lwytho dogfen Myfyrdodau 23/08/20


Ffydd y wraig o Ganaan (Mth 15:21-28)

Gweddi wrth ddynesu
Arglwydd Dduw, wrth i ni ddod o’th flaen yn awr,
agorwn ein calonnau i ti.
Helpa ni i weld ein bod yn gallu dysgu cymaint gan eraill,
hyd yn oed gan y rhai yr ydym yn meddwl nad oes gennym lawer yn gyffredin â hwy.
Gwna ni’n barod i sefyll ar wahân i’r dorf,
i wrando ar dy lais, ac i weithredu arno.
Amen.

Gwrandewch ar Bara Angylion Duw - Stuart Burrows

Ffydd y Gananees (Mth 15:21-28)
Gadawodd Iesu Galilea ac aeth i ffwrdd i gylch Tyrus a Sidon. Daeth gwraig ato (gwraig o'r ardal o dras Canaaneaidd), a gweiddi, “Arglwydd, Fab Dafydd, helpa fi! Mae fy merch yn dioddef yn ofnadwy am ei bod yng ngafael cythraul.”
Wnaeth Iesu ddim ymateb o gwbl. A dyma'i ddisgyblion yn dod ato a phwyso arno, “Anfon hi i ffwrdd, mae hi'n boen yn dal ati i weiddi ar ein holau ni!”
Felly atebodd Iesu hi, “Dim ond at bobl Israel, sydd fel defaid ar goll, ces i fy anfon.”
Ond dyma'r wraig yn dod a phenlinio o'i flaen. “Helpa fi, Arglwydd!” meddai.
Atebodd Iesu, “Dydy hi ddim yn iawn i bobl daflu bwyd y plant i'r cŵn.”
“Digon gwir, Arglwydd,” meddai'r wraig, “ond mae hyd yn oed y cŵn yn bwyta'r briwsion sy'n disgyn oddi ar fwrdd eu meistr.”
Atebodd Iesu, “Wraig annwyl, mae gen ti lot o ffydd! Cei beth ofynnaist amdano.” A dyna'r union adeg y cafodd ei merch ei hiacháu.

Myfyrdod
Mae’n anodd weithiau gweld ergyd rhai o straeon y Testament Newydd, ac nid yw bob amser yn eglur beth oedd gan yr efengylwyr mewn golwg wrth eu cofnodi.

Nid bwriad Mathew yma, does bosibl, oedd rhoi argraff anffafriol o Iesu Grist. Y mae’n cofnodi’r hanes yn union wedi adrodd am y gwrthdaro rhwng Iesu â’r Phariseaid. Neges bendant Iesu wrthynt hwy oedd nad yr hyn yr oeddynt yn fwyta oedd yn eu gwneud yn aflan ond yr hyn yr oeddynt yn ei ddweud. Mae bwyd, meddai, yn cael ei dreulio gan y corff ond daw geiriau o’r galon.

Yna, wedi i Iesu symud i ardal arall cawn gan Mathew hanes gwraig yn dod at Iesu i ofyn am gymorth. Y mae’n ymwybodol o’r ffordd yr oedd yn cael ei hystyried gan yr Iddewon, ond mae’n benderfynol a di-ildio, a’i hawydd i gael iachau ei merch gymaint fel nad yw’n cymryd ei digio gan ddiffyg ymateb Iesu.

Erbyn diwedd y stori gwelir;

  • bod gwraig wedi cael gwrandawiad, a hynny mewn cymdeithas lle na fyddai dynion yn siarad â merched yn gyhoeddus.
  • bod gwraig estron fu’n ddigon dewr i ddod ar ofyn Iesu yn cael ei dymuniad.
  • bod un nad oedd yn perthyn i’r genedl Iddewig yn cael rhan yn y wledd yr oedd Duw yn ei darparu i’w bobl.

Hanes am gynnwys nid gwrthod yw’r stori, ac mae’n ein hatgoffa ninnau o ba mor llydan yw’r efengyl, ac yn hynny o beth rhydd hyder a gobaith i bawb ohonom. Meddai’r proffwyd Eseia;

  A'r dieithriaid sy'n glynu wrth yr ARGLWYDD,
yn ei wasanaethu ac yn caru ei enw,
sy'n dod yn weision iddo ef,
yn cadw'r Saboth heb ei halogi
ac yn glynu wrth fy nghyfamod—
dygaf y rhain i'm mynydd sanctaidd,
a rhof iddynt lawenydd yn fy nhŷ gweddi,
a derbyn eu poethoffrwm a'u haberth ar fy allor;
oherwydd gelwir fy nhŷ yn dŷ gweddi i'r holl bobloedd,”
medd yr Arglwydd DDUW,
sy'n casglu alltudion Israel.
“Casglaf ragor eto at y rhai sydd wedi eu casglu.”
(Eseia 56:6-8);


Owain-Davies Mae’r stori hefyd yn pwysleisio pa mor bwysig yw gweld bywyd o safbwynt rhywun arall a gwrando ar ein gilydd.

Gweddi o gyffes
Arglwydd, weithiau byddwn fel petaem yn gwrando ar eraill yn hytrach nag arnat ti.
Rydym yn cyfaddef bod ein sylw yn aml ym mhobman
ond ble y dylai fod.
Maddau i ni, Arglwydd, am golli cyfleoedd.

Weithiau bydd ein pryderon ein hunain yn tynnu ein sylw yn ormodol.
Ni fyddwn yn poeni am neb ond ni ein hunain,
ac ni fyddwn yn gwrando ar neb ond y rhai sy’n dweud yr hyn yr ydym am ei glywed.
Maddau i ni, Arglwydd, am golli cyfleoedd.

Weithiau fyddwn ni ddim yn gwrando ar bobl am nad ydym yn eu hoffi,
neu am eu bod yn wahanol i ni.
Weithiau byddwn yn meddwl drwg.
Maddau i ni, Arglwydd, am golli cyfleoedd.

Weithiau fyddwn ni ddim yn gwrando arnat ti, Arglwydd,
am ein bod yn rhy brysur,
neu’n ofni clywed yr hyn yr wyt am ei ddweud wrthym.
Maddau i ni, Arglwydd, am golli cyfleoedd.
Amen.

Emyn ‘Pan fwyf yn teimlo’n unig’ (C.Ff 758)

 

Pan fwyf yn teimlo'n unig lawer awr
heb un cydymaith ar hyd llwybrau'r llawr,
am law fy Ngheidwad y diolchaf i
â'i gafael ynof er nas gwelaf hi.

Pan fyddo beichiau bywyd yn trymhau
a blinder byd yn peri im lesgáu,
gwn am y llaw a all fy nghynnal i
â'i gafael ynof er nas gwelaf hi.

Pan brofais archoll pechod ar fy nhaith
a minnau'n ysig ŵr dan gur a chraith,
ei dyner law a'm hymgeleddodd i
â'i gafael ynof er nas gwelaf hi.

A phan ddaw braw yr alwad fawr i'm rhan
a'r cryfaf rai o'm hamgylch oll yn wan,
nid ofnaf ddim, ei law a'm tywys i
â'i gafael ynof er nas gwelaf hi.

  JOHN ROBERTS, 1910-84

Gwrandewch ar Trebor Edwards

Gweddi o eiriolaeth
Gofynnodd y wraig oedd yn Gananees am dy help.
Cymaint oedd yn caru ei merch, ac roedd mewn angen mor ddifrifol,
fel nad oedd yn fodlon rhoi’r gorau iddi nes cael ei hateb.
Gweddïwn mewn ffydd.
Clyw ni ac ateb ein cri, Arglwydd bendigaid.

Arglwydd, boed i ni ddysgu gan y wraig hon,
sut i’th wasanaethu yn ddisgwylgar, yn amyneddgar, yn ddyfal, yn benderfynol.
Boed i ni sefyll dros ein hargyhoeddiadau pan fyddwn yn credu o ddifrif ein bod yn gwneud dy ewyllys di.
Gweddïwn mewn ffydd.
Clyw ni ac ateb ein cri, Arglwydd bendigaid.

Gweddïwn heddiw dros y rhai sy’n teimlo eu bod yn cael eu heithrio, beth bynnag eu sefyllfa, beth bynnag fo’r rheswm:
dros garcharorion, ffoaduriaid, y digartref;
dros y gwael, y rhai sy’n dioddef o afiechyd meddwl;
dros unrhyw un sy’n teimlo eu bod ar y tu allan.
Gweddïwn mewn ffydd.
Clyw ni ac ateb ein cri, Arglwydd bendigaid.

Gweddïwn drosom ein hunain pan fydd ein ffydd yn wan, neu pan fyddwn yn teimlo nad ydym yn perthyn.
Gweddïwn mewn ffydd.
Clyw ni ac ateb ein cri, Arglwydd bendigaid.
Amen.

Y Fendith
Gras ein Harglwydd Iesu Grist, a chariad Duw a chymdeithas yr Ysbryd Glân fod gyda ni oll. Amen.

Cliciwch yma i lawr lwytho dogfen Myfyrdodau

30.10.17 Gweithgareddau ‘Llanllanast’ ym Merea
Gweithgareddau ‘Llanllanast’ ym Merea
Dydd llun 30 Hydref death rhai o aelodau eglwysi Emaus a Berea Newydd; Bethlehem, Abergwyngregyn a Bethania y Felinheli ynghyd i gynnal bore o weithgareddau ‘Llanllanast’ ym Merea. Trefnwyd pob math o weithgareddau crefft a chadw’n heini a chafwyd gwasanaeth bywiog dan arweiniad Dr Owain Edwards, Coleg y Bala. Roedd yn agos i gant o blant ac oedolion yn bresennol a chafwyd paned a lluniaeth i bawb yn y festri amser cinio.

Diolch i Owain Davies, Gweithiwr Plant, Ieuenctid a Theuluoedd Gofalaeth bangor a’r Cyffiniau am gymryd yr arwenau, ac i bawb fu’n cynllunio ac yn trefnu, ac i griw Coleg y Bala a’r gwirfoddolwyr eraill am eu cymorth.

Cliciwch yma i weld y lluniau.


Gwybodaeth i ddilyn yn fuan...

 

Gwybodaeth i ddilyn yn fuan...

 

Gwybodaeth i ddilyn yn fuan...

 

Gwybodaeth i ddilyn yn fuan...

 

Isod mae lluniau Bethlehem. I weld y lluniau i gyd - cliciwch yma

 

LluniauLluniau Diweddaraf

Henaduriaeth Arfon ar flickr.com
 

CysylltuManylion Cyswllt

Cyfeiriad:Y Parchedig Ddr Elwyn Richards, Plas Bach, 70 Cae Gwyn, Caernarfon, Gwynedd. LL55 1LL.
Ffôn: 01286 676435
E-bost: post@henaduriaetharfon.org